Forex Hakkında Herşey

forexForex  (Uluslararası Döviz Piyasası)

Bu yazı forex yatırımcılarını bilinçlendirmek, piyasanın olanaklarını tanıtmak ve risklerinden kaçındırmak adına yazılmıştır. Yazı da forex piyasasının tanımından başlayarak, piyasanın işleyişi ve analiz yöntemlerine değinilecektir. Aynı zamanda piyasada işlem yapabilmek adına kullanılan programın özellikleri anlatılacaktır. Son olarak piyasada en önemli konu olan psikolojik analize yer verilecektir. Yazı sayesinde piyasayla ilgili genel bir bilgi edinilecektir.

Konu 1 : Temel Bilgiler Forex piyasasının tanımı : Forex “Foreign Exchange” kelimelerinin kısaltılmasıyla oluşturulmuş, ülkelerin para birimlerinin değiştirildiği bir piyasadır. Türkçe karşılığı Uluslararası Döviz Piyasası olan forex 1971 yılında dünyada dalgalı kur sistemine geçilmesiyle oluşmuş bir piyasadır. 1971 yılından önce Breton e para birimlerinin değeri dolara göre belirlenmektedir. Dolar da altına karşı sabitlenmişti yani dolaylı olarak altına sabitlenmiş bir kur sistemi mevcuttu. Bu sisteme göre 1 ons altın=35 dolar olarak belirlenmişti.

Diğer ülke paraları da önce dolara daha sonra da altın çevrilerek sabit bir sitem oluşturulmuştu. Ancak 1971 yılına kadar işleyen bu sistem hem ABD’nin dış açıklarının artması hem de Japonya ve Avrupa’nın ekonomik etkinliklerini yitirmeye başlaması ile dolara ve altına olan bağımlılığı kaldırmak adına serbest kur rejmi benimsendi. Bu sistem sayesinde fiyatlar arz ve talebe göre belirlenmekte idi. Günümüzde de geçerliliğini koruyan sitemde fiyat piyasa tarafından arz ve talebin kesiştiği denge noktasında oluşmaktadır. Yani ekranlarda gördüğümüz her bir fiyat kullanılan algoritmalar sayesinde ortaya çıkmakta ve o anki denge fiyatını oluşturmaktadır Kısaca Forex ; Ülkelerin para birimlerinin arz ve talebe göre belirlenen fiyatlar sayesinde değişime tabi tutulduğu bir piyasadır. Forex piyasası dünyanın en yüksek hacmine sahip bir piyasadır.

Piyasa katılımcıları;  Başta Merkez Bankaları olmak üzere  Özel Bankalar  Aracı Kurumlar  Yatırım Fonları  Emeklilik Fonları  İthalat İhracat Yapan Şirketler  Aracı Kurumlar vasıstası ile bireysel yatırımcılar; gibi katılımcılar piyasanın yüksek hacimlere ulaşmasına ve anlık fiyatlamaların oluşmasına sebep olmaktadırlar. Her bir katılımcının piyasada bulunma sebebinin farklı olması piyasayı daha cazip hale getirmektedir. Piyasada kar amacı güden aktörlör olduğu gibi koruma (hedge) ve aracılık faliyetleri gibi işlemler için yer alan aktörlerde bulunmaktadır. Özellikle fon yöneticileri son zamanlarda artan ve internet sayesinde daha kolay hale gelen forex işlemleri ile portföylerinde belirli oranlarda riskli para birimleri bulundurarak yüksek getirilere ulaşmaya çalışmaktadırlar. Günlük işlem hacmi 5 trilyon dolara yakın seyreden piyasa Türkiye’de de her geçen gün yüksek hacimlere ulaşmaya başlamıştır. Şüphesiz bunda kaldıraç isteminin etkileri ve piyasanın kolay ulaşılabilir olması büyük etkendir. Piyasada gerçekleştirilen işlemler “trading” yani “ticaret” bu işlemleri yapan kişiler de “trader” yani tüccar olarak adlandırılmaktadır.

Piyasa 5 gün 24 saat boyunca açıktır ve işlem yapılabilir durumdadır. Pazartesi 00:00 ve Cuma 23:00 arasında istenildiği an işlemler gerçekleştirilebilir.

Forex piyasasında işlemler genellikle borsaların açılış ve kapanış saatlerine göre yoğunlaşır. Para birimlerindeki işlemler kendi ülkelerindeki piyasa saatlerine göre yoğunluk kazanmaktadır. Asya, Avrupa ve Amerika olarak 3 ayıracak olursak işlem saatleri; Tokyo Açılış 02:00 Londra:Açılış:11:00 Amerika Açılış : 15:00 Tokyo Kapanış 11:00 Londra Kapanış : 19:00 Amerika Kapanış : 24:00 belirtilen aralıkta işlemler gerçekleştirilir. Özellikle Türkiye saati ile sabah 9:00 akşam 19:00 saatleri arasında hem Avrupa hem de Amerika seanslarının açık olması ile piyasaları kolay takip edebileceğimiz bir konumda bulunmaktayız.

Bu bakımdan Türkiye’de forex işlemleri piyasa takibi açısından daha kolay şanslı hale gelmektedir. Döviz Kodları : ISO 4712 kriterlerine göre döviz kodları 3 haneli olarak belirlenmiştir. Döviz kodlarında ilk 2 hane ülkenin adını son hane de para biriminin adını temsil etmektedir. USD : United State – Dollar GBP : Great Britain – Pound CHF: Swiss Franc (Latin: Confederazione Helvetica Franc )

Parite :

Parite; değişim oranıdır. Bir para biriminin diğeri karşısındaki değerini ifade eder. Yani bir para birimi değişime tabi tutulmak istendiğinde karşılığında alıncak başka bir para birimi değeridir. Örneğin USD/TL : 1.8000 değişim oranının anlamı; 1 Amerikan Doları verildiğinde karşılığında 1.80 Türk Lirası alınacağını ifade etmektedir. Forex piyasasında pariteler yani döviz çiftleri oldukça fazladır. Döviz çiftlerinde bir alış bir de satış fiyatı mevcuttur. Bu rakamlar paritenin alış ve satış fiyatını ifade etmektedir. Örneğin: USD/TL paritesinde fiyat 1.8000 satış fiyatı 1.8010 ‘da alış fiyatını temsil etmektedir.

Burada eğer dolar satıp TL elde edilmek isteniyorsa; 1.8000 satış fiyatını TL satıp Dolar almak isteniyorsa 1.8010 alış fiyatını oluşturmaktadır. Bu tip bir işlem yapıldığında kar amacı güden bir yatırımcı Dolar alarak Doların Türk Lirası karşısında değer kazanacağını düşünmüş ve Doların Türk Lirası karşısında değerinin yükselmesi sonucu tekrar Liraya dönerek kar elde etmeyi amaçlamaktadır. Buradaki kar bir değer artışıdır. Dolayısıyla karın ortaya çıkabilmesi için ilk para birimine tekrar geri dönüş yapılması gerekmektedir. Yani alınan poziyonun tersi yönünde bir poziyon alınması gerekir. Böylece poziyon kapatılmış olacaktır. Asıl olarak, son yapılan işlem piyasaya yeni bir işlem yapmakla aynı şeydir. Ancak Forex piyasasında aracı kurumlar, yapılan işlemleri ters poziyon alarak değil de “close” tuşuyla kapatılması olanağını tanımıştır. Çünkü forex piysaları hem alış hem de satış imkanı tanıyan bir piyasadır.

Spread :

Alış-Satış fiyatları arasındaki farka spread denir. Spread güncel hayatta da döviz bürolarında da dolar alıp satarken karşımıza çıkan bir kavramdır. Döviz bürolarında Dolar ya da farklı para birimleri için iki farklı fiyat ilan edilir. Bu fiyatlar döviz bürosunun sizden alacağı fiyatı ve size satacağı fiyatı temsil eder. Bu fiyatlardan aynı anda dolar alıp tekrar bozdurmak isteseniz zarar edeceksinizdir. Bu fark döviz bürosunun karını oluşturmaktadır. Aynı şekilde forex piyasalarında da paritelerde de alış ve satış fiyatları ilan edilir ve bu fiyat farkı aracı kurumun karını oluşturur. Her pozisyon alışınızda aracı kurum sizin karınızdan ya da kazancınızdan bağımsız olarak spreadlerden para kazanır. Spreadler döviz bürolarındaki gibi yüksek tutarlar değil aksine küçük tutarlardır. Örneğin; EUR/USD paritesinde kurumumuz 1.9 sabit spread uygulamaktadır. Döviz bürolarında bu oranlar 100-150 olarak farklılık göstermektedir.

Spreadın belirlenmesinde paritenin kullanım oranı oldukça önemlidir. Çok kullanılan paritelerde bu oran genellikle düşük olmakta ve daha cazip hale gelmektedir. Bu durumda forex i daha cazip hale getirmektetir. Daha düşük aralıklar, yapılan işlemlerin daha hızlı kara geçerek daha yüksek oranda kazanılmasına olanak vermektedir. Örneğin 2 spread uygulayan bir kurum ile kurumumuz arasında 0.1’lik bir fark oluşmaktadır. Her standart lot işlemde 1 dolarlık bir fark oluşmaktadır. Ayda ortalama 1.000 lot işlem yapan bir yatırımcı 1.000 dolar ekstradan ücret ödemiş olacaktır. Yıllık olarak 12.000 dolara denk gelen bu tutar oldukça yüksektir.

PİP :

Pairtede gerçekleşecek en küçük birimi ifade etmektedir. Örneğin paritenin 1.3010 fiyatından 1.3011 fiyatına yükselmesi 1 piplik artışı temsil eder. Aynı şekilde paritenin 1.3010 fiyatından 1.3009 fiyatına düşmesi yine 1 pip düşüşü ifade etmektedir.

SWAP :

Taşıma maliyeti olarak da adlandırılan swap kelimesi kelime anlamıyla takas anlamına gelmektedir. Swap forex te para değişiminden doğan faiz borcu ya da faiz alacağını temsil eder. Kurumlara göre farklılık gösterebilir. Çünkü kurumların faiz hesaplamasında baz aldıkları faiz oranları değişiklik göstermektedir. Bazıları ülke faiz oranlarını baz alırken bazılarının Eurobond en yüksek faizini de baz aldıkları olabilmektedir. Swap; açtığınız pozisyonun bir sonraki güne taşınması ile açık işleminize artı ya da eksi olarak yansıyan faiz farklılığı tutarıdır. İşlemi açtığınız saaat değil bir sonraki güne taşımanız önemlidir. Yani 23.59 da açtığınız işlemlerinizde bir sonraki güne geçmesi halinde swap uygulanmaktadır.

Swap hesaplamasında örneğin USD/TL ‘de yapılan bir işlemi baz alalım: Satış yaptığımızda Dolar satıp karşılığında TL almış oluruz. Elimizde TL olduğu için faiz geliri elde ederiz ancak dolar sattığımız içinde faiz ödememiz gerekmektedir. ABD’de yıllık faizin %0.25 Türkiye’de %5.25 olduğu düşünülürse. 100.000 *%0.25 = 250 dolar / 365 gün = 0,68 dolar eder. TL İçin ( kur 1.80 ) = 180.000 *%5,25 = 9.450 TL /1.80 = 5.250 USD / 360 = 14,58 USD Net : -0,68+14,58=13,9 swap geliri elde edilir. Ayrıca swap Çarşamba’dan Perşembeye geçiş gecesinde 3 kat olarak uygulanır. Bunun sebebi poziyonların haftasonunda da taşınacağı ve haftasonu likidite sağlayıcı ve piyasaların kapalı olması nedeniyle swap çarşamba günü hesaplara yansıtılır. Swap oranlarını MetaTrader’da paritenin üzerinde sağ tıklayıp “çaprazla” ikonuna bastıktan sonra swap oranını görmek istediğiniz paritenin “özellikler”ine bakarsanız alış ve satış işlemleri için uygulanacak swap miktarlarını görebilirsiniz

Rose Trader

İş hayatıma çok küçük yaşlarda ticaret yaparak başladım. Bilgisayar Mühendisliği eğitimi alıp bu alanda aktif çalışma yaşantımı devam ettirmekteyim. Ancak ekonomi piyasalarının istatistiksel dünyası ile tanışmam akabinde Yüksek lisansımı Ekonometri alanımda yapıp bu yönde yeni yatırımcılara eğitmenlik ve danışmanlık da yapmaktayım.

Bir cevap yazın